In vier huiskamers kan iedereen die op zoek is naar gezelligheid of een vraag of probleem heeft elke werkdag binnenlopen. Hier blijkt dat situaties van onrecht de wijkbewoners niet vreemd zijn. Zo ook Elikya niet. House of Hope teamleider Elsbeth deelt Elikya’s verhaal en legt uit waarom gerechtigheid voor haar begint met luisteren.
Luisteren en niet wegkijken
We zitten nog maar net klaar voor het interview of Elsbeth heeft haar Bijbel al op schoot liggen. Ze bladert doelgericht naar Jesaja 58. Voor haar gaat gerechtigheid niet over grote woorden, maar over luisteren naar het verhaal van een ander en niet wegkijken wanneer iets niet klopt.
‘Dit is het vasten dat Ik verkies: jukken verbreken, verdrukten bevrijden en je brood delen.’ Het zijn woorden die diep verweven zijn met haar werk bij House of Hope. Ze sporen haar aan om naast mensen te blijven staan wanneer zij vastlopen in systemen en niemand meer lijkt te luisteren.
En dan die andere zin: ‘De gerechtigheid gaat voor je uit.’ Het is precies waar Elsbeth in gelooft. Gerechtigheid vraagt soms een lange adem: blijven kloppen op deuren die dicht lijken te zitten en geloven dat kleine doorbraken hoop kunnen geven.
Het verhaal van Elikya
In het verhaal van Elikya komt dat samen. Elsbeth trekt al bijna tien jaar met haar op. Toen Elikya bij House of Hope kwam, was haar zorg- en huurtoeslag volledig stopgezet. ‘Er is honderd procent beslag gelegd. Alles ingehouden.’
Elikya moest rondkomen van haar uitkering. Elsbeth dacht: ‘Dit kan niet. Dit is niet rechtvaardig. De Belastingdienst kan gewoon de beslagvrije voet hanteren.’ Toen werd gezegd dat het zes weken zou duren voordat er iets geregeld kon worden, wachtte ze niet af. ‘Je hebt nú geld nodig.’ Er werd eten geregeld en gezocht naar hulp voor de weken die volgden.
Wat is hier aan de hand?
Daarna kwamen nieuwe terugvorderingen: duizenden, soms tienduizenden euro’s. Er werd gesproken over ‘opzet en grove schuld’. Maar Elsbeth bleef zich afvragen: ‘Dit klopt niet. Dit is niet een vrouw die met opzet iets doet. Wat is hier aan de hand?’ Ze klopte aan bij de ombudsman, zocht juridisch advies en vond uiteindelijk een advocaat.
Onterecht behandeld
Ook rond Elikya’s kinderen ging het mis. Haar dochter werd ernstig ziek, maar de moeder werd ervan verdacht haar kind ziek te maken. Uiteindelijk bleek er een medische oorzaak te zijn. Toch waren de kinderen uit huis geplaatst en was de band tussen moeder en dochter beschadigd.
‘Er is onrecht geweest. En dat heeft grote gevolgen gehad. Wat je je leven lang achtervolgt.’
Ook later, toen haar dochter in detentie terechtkwam, bleef Elsbeth opkomen voor recht. ‘Jullie luisteren niet naar moeder. Jullie luisteren niet naar dochter. De bejegening klopt gewoon niet.’ Als Elsbeth terugkijkt, ziet ze één rode draad: ‘Hier is sprake van onrecht op onrecht.’
Kijk met Jezus’ ogen
Toch wil ze niet blijven steken in machteloosheid. ‘Ik ga het onrecht wat ik zie een stem geven. En ik ga daarvoor opkomen.’ Soms leidt dat tot een doorbraak. Zo werd een stagevergoeding van Elikya ingehouden op haar uitkering. Na Elsbeths inzet paste de gemeente maatwerk toe en betaalde het bedrag terug.
Daarbij is onderscheidingsvermogen belangrijk. ‘Je luistert open naar de persoon die tegenover je zit. Wat is het verhaal van de ander? Durf je in de schoenen van de ander te gaan staan en met de ogen van Jezus naar de situatie te kijken?’
Luister en blijf trouw
Daarom begint gerechtigheid voor haar met luisteren. Haar advies aan andere christenen: ‘Begin met luisteren naar het verhaal van de ander.’ Zoek vervolgens advies, steun en gebed. ‘De hoop ligt echt in God. Die kracht geeft. Die moed geeft.’
‘Blijf trouw naast die ander staan. Zoek naar wegen om het aan te kaarten. En laat niet zomaar los.’
Houd Jesaja 58 voor ogen: luisteren, gerechtigheid zoeken en het verlangen van Gods hart handen en voeten geven.
Elikya heet in werkelijkheid anders.
Dit interview is geplaatst in het blad ‘Doorgeven’ van de Christelijke Gereformeerde Kerken in Nederland.
